Thực tập dẫn nhập EQ (§54a SGB III) & đào tạo liên kết ÜLU (§10 BBiG)

Tuy nhiên, sai lầm nguy hiểm thường thấy khi đọc thông tin rút gọn trên mạng là đánh đồng một hợp đồng EQ với lộ trình du học nghề §16a từ Việt Nam. Về mặt pháp lý lao động và cư trú Đức, EQ chỉ là hợp đồng thực tập dẫn nhập theo Luật Xã hội SGB III (từ đó có thể được xét khấu trừ tối đa vài tháng vào thời gian học nghề chính thức sau này nếu hai bên ký hợp đồng BBiG tiếp theo và được IHK/HWK đồng ý rút ngắn thời hạn), chứ bản thân nó chưa phải bằng cấp nghề hay hợp đồng học nghề đầy đủ theo §16a AufenthG. Đối với ứng viên đang ở nước ngoài (ngoài EU), việc xin thị thực vào Đức chỉ bằng một hợp đồng EQ vấp phải nhiều rào cản khắt khe về sự chấp thuận của Cơ quan Lao động Liên bang (BA) và căn cứ pháp lý của từng điều khoản cư trú (chẳng hạn nhóm quy định tìm chỗ học nghề hoặc đào tạo tiền nghề riêng biệt, không đi theo luồng §16a thông thường).

Chính vì thế, đối với học viên chuẩn bị từ Việt Nam tại DMF Vietnam, lộ trình an toàn và rõ ràng nhất vẫn là hoàn thiện nền tảng tiếng Đức đạt chuẩn và ký thẳng hợp đồng đào tạo nghề kép chính thức (Ausbildungsvertrag theo BBiG/HwO) để xin thị thực diện §16a ngay từ đầu. Khái niệm EQ thường hữu ích nhất khi học viên đã có mặt hợp pháp tại Đức theo các diện cư trú được phép hoặc khi doanh nghiệp Đức tìm hiểu phương án dự phòng nội địa cho ứng viên đã cư trú tại Đức.

Trong thực tế ngành xây dựng (Bauhauptgewerbe), lịch trình của một Azubi trong năm nhất thậm chí là mô hình ba chân kiềng rất chặt chẽ: học viên vừa học lý thuyết tại trường nghề Berufsschule, vừa thực hành kỹ thuật chuẩn trên sa hình an toàn tại trung tâm đào tạo liên kết ÜBA (thường chiếm tới nhiều tuần trong năm nhất để học xây gạch, đổ cốt thép, đo đạc, an toàn giàn giáo trước khi ra công trường thật), rồi mới làm việc trên công trường của công ty chủ quản. Chi phí đào tạo tại trung tâm ÜBA/ÜLU trong ngành xây dựng được quỹ bình ổn ngành (như SOKA-BAU) hoặc doanh nghiệp cùng ngân sách hỗ trợ chi trả theo quy định nghề, học viên vẫn nhận đủ trợ cấp tháng bình thường và thậm chí được hỗ trợ chi phí đi lại, ăn ở nội trú nếu trung tâm ÜLU cách xa nơi ở.

Tương tự, với học viên ngành chế biến thực phẩm hoặc đầu bếp tại các bếp chuyên biệt, các khóa thực hành ngắn tại trung tâm liên kết giúp bạn được thao tác đầy đủ quy trình vệ sinh công nghiệp, cắt lọc nguyên liệu hoặc vận hành thiết bị chuyên dụng nằm trong đề thi IHK/HWK nhưng không sẵn có hàng ngày tại tiệm nhà.

Lợi ích kép của mô hình Verbundausbildung là rất lớn cho cả hai phía: về phía doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Đức vốn có lợi thế đào tạo cầm tay chỉ việc sát sao nhưng thiếu phòng thí nghiệm chuyên sâu hoặc bộ phận xuất nhập khẩu, họ vẫn được phòng IHK/HWK cấp phép tuyển học viên quốc tế mà không vi phạm điều kiện năng lực đào tạo cơ sở (§27 BBiG); về phía học viên Việt Nam, việc được luân chuyển qua 2 đến 3 môi trường làm việc khác nhau giúp mở rộng góc nhìn nghề nghiệp, tránh cảnh suốt 3 năm chỉ làm đi làm lại một công việc đơn điệu ở một góc xưởng.

Điểm cần lưu ý rõ trong hợp đồng Verbundausbildung là trách nhiệm pháp lý chính vẫn quy về doanh nghiệp ký hợp đồng gốc (Stammbetrieb / Vertragsbetrieb): công ty ký hợp đồng với bạn vẫn là đơn vị trả trợ cấp đào tạo hàng tháng, giải quyết phép năm, theo dõi báo ốm eAU và chịu trách nhiệm phối hợp lịch luân chuyển rõ ràng ghi nhận với phòng IHK/HWK.

Trái lại, khi học viên đầu tư bài bản tiếng Đức từ Việt Nam để đạt ngưỡng giao tiếp ổn định (A2–B1 vững và bổ sung từ vựng ngành nghề), cánh cửa ký thẳng hợp đồng BBiG diện §16a mở ra rộng rãi ở nhiều nhóm ngành đang thiếu nhân lực trẻ tại Đức như Đầu bếp, Xây dựng – Kiến trúc và Chế biến thực phẩm. Đây đều là những ngành triển khai rất tốt mô hình thực hành tại trung tâm ÜLU hoặc liên kết Verbundausbildung, nơi những bàn tay khéo léo và thái độ cầu tiến của học viên Việt Nam dễ dàng ghi điểm sau khi vượt qua rào cản giao tiếp ban đầu.

Về phía nhà tuyển dụng Đức, tài liệu hướng dẫn chuyên biệt của DMF cũng cung cấp bức tranh rõ ràng để doanh nghiệp cân nhắc giữa việc trực tiếp tuyển học viên B1 đã sẵn sàng vào hợp đồng chính quy hay tận dụng liên kết đào tạo vùng nhằm đáp ứng tiêu chuẩn phòng công thương – thủ công tại bang sở tại.