Chia đuôi tính từ Adjektivdeklination và phân biệt Perfekt

Ở Bảng 1 (sau mạo từ xác định der, die, das, các đại từ chỉ định dieser, jener, welcher, jeder), bản thân mạo từ đã hiển thị rất rõ giống và cách. Do đó, tính từ đi kèm chỉ mang đuôi yếu gồm đúng hai lựa chọn: -e tại 5 vị trí lõi (Nominativ số ít cho cả ba giống der/die/das và Akkusativ số ít cho giống cái die, giống trung das) và -en ở toàn bộ 11 vị trí còn lại, bao gồm toàn bộ Dativ, toàn bộ Genitiv, Akkusativ giống đực (den...-en) và toàn bộ số nhiều (die/den/der...-en).

Ở Bảng 2 (sau mạo từ bất định ein, kein và đại từ sở hữu mein, dein, sein, ihr, unser, euer, Ihr), có đúng 3 vị trí mà mạo từ "không mang đuôi phân biệt" là ein/kein/mein ở Nominativ giống đực (ein), Nominativ giống trung (ein) và Akkusativ giống trung (ein). Khi mạo từ đứng trơ không có đuôi tín hiệu, tính từ bắt buộc gánh thay tín hiệu của der/das: Nominativ giống đực nhận -er (ein guter Arzt), Nominativ và Akkusativ giống trung nhận -es (ein neues Gesetz). Các vị trí còn lại quay về đuôi giống Bảng 1 (e ở Nominativ/Akkusativ giống cái như eine kleine Stadt; -en cho Akkusativ giống đực einen neuen Vertrag, toàn bộ Dativ, Genitiv và số nhiều keine/meine...-en).

Ở Bảng 3 (Nullartikel — không có mạo từ đứng trước danh từ, thường gặp với chất liệu, khái niệm trừu tượng hoặc danh từ số nhiều không xác định), tính từ phải trực tiếp gánh toàn bộ tín hiệu giống như mạo từ xác định der/die/das (er, -e, -es, -en, -em). Riêng trường hợp Genitiv số ít giống đực và giống trung không mạo từ (ví dụ: trotz starkem/starken Regens hay Ende letzten Monats), danh từ đã mang đuôi -s/-es nên tính từ chuyển sang đuôi -en để tránh lặp âm nặng nề.

Ví dụ ở cấp Komparativ: "ein besseres Ergebnis" (Nominativ/Akkusativ giống trung sau ein: tốt hơn -> thân bess- + -er + -es) hoặc "mit einem größeren Aufwand" (Dativ giống đực: thân lớn hơn größ- + -er + -en). Lưu ý với các tính từ có hai đuôi -er đứng sát nhau như "teuer", dạng thuộc ngữ so sánh hơn là "eine teurere Wohnung" (rụng chữ -e thứ nhất trong thân teuer, giữ lại -er của Komparativ và -e của giống cái).

Ở cấp Superlativ đứng trước danh từ, dạng chuẩn luôn đi kèm mạo từ xác định (hoặc sở hữu) nên chia theo Bảng 1, không dùng "am" ở đầu cụm danh từ: "der schnellste Weg" (con đường nhanh nhất), "im nächsten Jahr" (trong năm tới — từ gốc nah biến đổi bất quy tắc thành nächst), hoặc "mit den höchsten Standards" (với các chuẩn mực cao nhất). Những tính từ có gốc kết thúc bằng -d, -t, -s, -ß, -sch, -z thêm -e đệm thành -est- (der kürzeste, das älteste Dokument), ngoại trừ trường hợp đặc biệt như "der größte Vorteil" (chỉ dùng -t).

Về cấu tạo Perfekt (haben/sein ở hiện tại + Partizip II cuối câu): chọn "sein" cho động từ nội động diễn tả sự di chuyển có thay đổi vị trí (gehen, fahren, fliegen, umziehen, ankommen), sự thay đổi trạng thái (aufwachen, einschlafen, sterben, wachsen) cùng các ngoại lệ cố định như sein (ist gewesen), werden (ist geworden), bleiben (ist geblieben), passieren/geschehen (ist passiert). Tất cả ngoại động từ có tân ngữ trực tiếp Akkusativ, động từ phản thân (sich bewerben, sich vorbereiten) và động từ chỉ trạng thái kéo dài với người hoặc vật (arbeiten, lernen, schlafen, warten) đều đi với "haben".

Khi tạo Partizip II, học viên cần chú ý không thêm tiền tố "ge-" với hai nhóm lớn: động từ đuôi -ieren (studieren -> studiert, organisieren -> organisiert, sich informieren -> hat sich informiert) và động từ có tiền tố không tách (be-, emp-, ent-, er-, ge-, miss-, ver-, zer- như bekommen -> bekommen, verstehen -> verstanden, empfehlen -> empfohlen). Với động từ có tiền tố tách (anfangen, einreichen, mitbringen), "ge-" chèn vào giữa tiền tố và động từ gốc (angefangen, eingereicht, mitgebracht).

Ngược lại, ngay cả trong văn nói tự nhiên tại Đức, người bản xứ hầu như luôn dùng Präteritum cho sein (war), haben (hatte), es gibt (es gab) và 6 động từ khuyết thiếu (konnte, musste, wollte, durfte, sollte, mochte), thay vì dạng "hat machen können" cồng kềnh. Khi viết thư khiếu nại, báo cáo thực tập (Berichtsheft) hay nghị luận B2, dùng Präteritum cho toàn bộ chuỗi sự kiện quá khứ giúp câu gọn gàng và trang trọng hơn hẳn.

Quy tắc phối hợp chuẩn với liên từ "nachdem" (sau khi) tuân theo cặp bước lùi thì rõ ràng: Nếu mệnh đề chính viết ở quá khứ (Präteritum hoặc Perfekt), mệnh đề phụ chứa "nachdem" bắt buộc chia ở Plusquamperfekt — ví dụ: "Nachdem ich alle Unterlagen eingereicht hatte, erhielt ich eine Einladung zum Interview." (hoặc văn nói: "... habe ich eine Einladung bekommen.").

Ngược lại, nếu mệnh đề chính diễn đạt sự việc xảy ra ở hiện tại hoặc tương lai (Präsens / Futur), mệnh đề "nachdem" chỉ lùi 1 nấc về Perfekt: "Nachdem Sie den Sprachkurs abgeschlossen haben, können Sie sich zur Prüfung anmelden." Ngoài "nachdem", cấu trúc đảo với "bevor" cũng giúp tránh lỗi thì: sự việc xảy ra sau nằm trong mệnh đề "bevor" ở Präteritum/Perfekt, còn sự việc xảy ra trước có thể nhấn mạnh bằng Plusquamperfekt.