1. Một bản Hợp đồng lao động chuẩn tại Đức (Arbeitsvertrag) phải có những thông tin cốt lõi nào và quy định Thời gian thử việc (Probezeit) khác gì giữa đi làm và đi học nghề?
Khi bạn nhận được lời mời làm việc theo diện lao động có tay nghề đã qua đào tạo nghề (§18a AufenthG), chuyên gia đại học (§18b / Thẻ Xanh EU §18g AufenthG) hoặc ký hợp đồng chuyển tiếp sau khi tốt nghiệp trường nghề/đại học tại Đức, văn bản pháp lý quan trọng nhất quyết định cả việc xét duyệt thị thực lẫn quyền lợi hàng ngày của bạn là Hợp đồng lao động (Arbeitsvertrag). Theo Luật Nghĩa vụ Chứng minh các Điều kiện Hợp đồng cốt lõi của Đức (Nachweisgesetz — NachwG), người sử dụng lao động có nghĩa vụ cung cấp đầy đủ bằng văn bản các thông số nền tảng: tên và địa chỉ pháp lý của hai bên, ngày bắt đầu làm việc, thời hạn hợp đồng (nếu là hợp đồng có thời hạn — befristeter Arbeitsvertrag theo Luật TzBfG), địa điểm làm việc, mô tả công việc chính, cấu trúc tiền lương gộp (Bruttogehalt) cùng các khoản phụ cấp, số giờ làm việc tiêu chuẩn mỗi tuần kèm chế độ nghỉ giải lao, số ngày nghỉ phép năm và quy trình chấm dứt hợp đồng.
- Phân biệt hợp đồng không xác định thời hạn (unbefristeter Arbeitsvertrag) và hợp đồng có thời hạn (befristeter Arbeitsvertrag): Theo §14 Abs. 2 Luật Làm việc Bán thời gian và Có thời hạn (TzBfG), hợp đồng có thời hạn không cần lý do đặc biệt (sachgrundlose Befristung) chỉ được kéo dài tối đa 2 năm và gia hạn tối đa 3 lần trong khung 2 năm đó.
- Quy định trần giờ làm việc theo Luật Thời giờ làm việc (Arbeitszeitgesetz — §3, §4, §5 ArbZG): Giờ làm việc tiêu chuẩn trong ngày không vượt quá 8 giờ (có thể tăng lên tối đa 10 giờ nếu trung bình trong 6 tháng không vượt quá 8 giờ/ngày); làm việc trên 6 đến 9 giờ phải có tối thiểu 30 phút nghỉ giải lao (Ruhepause), và giữa hai ca làm việc phải có tối thiểu 11 giờ nghỉ ngơi liên tục (10 giờ trong bệnh viện/nhà hàng khách sạn).
Đọc thêm phân tích chi tiết & gợi ý thực hành ▾
Điều khoản đầu tiên người lao động Việt Nam cần kiểm tra kỹ là Thời gian thử việc (Probezeit). Bạn cần phân biệt rõ hai khung pháp lý hoàn toàn khác nhau: (1) Đối với Hợp đồng đào tạo nghề kép (Ausbildungsvertrag theo §20 BBiG), thời gian thử việc bắt buộc là tối thiểu 1 tháng và tối đa tuyệt đối là 4 tháng (riêng ngành Điều dưỡng áp dụng theo luật chuyên ngành PflBG thường là 6 tháng); trong suốt thời gian thử việc của hợp đồng học nghề, cả hai bên có thể chấm dứt hợp đồng bất kỳ lúc nào bằng văn bản mà không cần báo trước. (2) Ngược lại, đối với Hợp đồng lao động chính thức (Arbeitsvertrag theo §622 Abs. 3 Bộ luật Dân sự Đức — BGB), thời gian thử việc thỏa thuận tối đa là 6 tháng; trong 6 tháng thử việc này, nếu một trong hai bên muốn chấm dứt hợp đồng thì bắt buộc phải tuân thủ thời hạn báo trước tối thiểu là 2 tuần (Kündigungsfrist von zwei Wochen), chứ không phải nghỉ ngang ngay lập tức trong ngày.
Một điểm cực kỳ quan trọng khác về mặt lương bổng trong giai đoạn thử việc tại Đức: khác với thói quen ở Việt Nam thường chỉ trả "85% lương chính thức trong thời gian thử việc", tại CHLB Đức người lao động trong thời gian thử việc vẫn được hưởng 100% quyền lợi bảo hiểm xã hội, 100% tiêu chuẩn lương tối thiểu quốc gia hoặc bậc lương thỏa ước tập thể (Tarifvertrag) và tích lũy số ngày nghỉ phép năm ngay từ tháng đầu tiên. Hơn nữa, Sở Lao động Liên bang Đức (Bundesagentur für Arbeit — BA) khi thẩm định tờ khai "Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis" theo §39 AufenthG sẽ từ chối cấp phép nếu doanh nghiệp trả mức lương thử việc thấp hơn mức lương của lao động bản địa tương đương.



