1. Chế độ Bảo vệ Thai sản (Mutterschutz) bảo vệ sức khỏe, thu nhập 100% Netto và cấm sa thải người mẹ mang thai (§17 MuSchG) như thế nào?
Tại CHLB Đức, Luật Bảo vệ Thai sản (Mutterschutzgesetz — MuSchG) áp dụng bình đẳng cho mọi phụ nữ làm việc tại Đức bất kể quốc tịch, bao gồm người lao động lành nghề (§18a, §18b, Thẻ Xanh EU §18g AufenthG), điều dưỡng viên đang chuyển đổi bằng (§16d AufenthG) và cả học viên đang trong chương trình đào tạo nghề kép (§16a AufenthG). Ngay từ thời điểm người lao động thông báo tin mang thai cho người sử dụng lao động kèm giấy xác nhận ngày dự sinh của bác sĩ sản khoa (Mutterpass / Ärztliche Bescheinigung), doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện đánh giá rủi ro vị trí làm việc (Gefährdungsbeurteilung). Pháp luật nghiêm cấm bố trí thai phụ làm ca đêm từ 20h00 đến 06h00 sáng (§5 MuSchG), làm thêm giờ (Mehrarbeit), bê vác nặng hoặc tiếp xúc với hóa chất độc hại, bức xạ và bệnh phẩm truyền nhiễm. Trong các ngành như Điều dưỡng, Nhà hàng – Khách sạn hay Chế biến thực phẩm, nếu bác sĩ hoặc doanh nghiệp ban hành Lệnh cấm làm việc để bảo vệ thai nhi (Beschäftigungsverbot), người mẹ được nghỉ ở nhà ngay lập tức nhưng vẫn nhận 100% mức lương trung bình hàng tháng (Mutterschutzlohn theo §18 MuSchG) từ quỹ bù đắp U2 của bảo hiểm.
Giai đoạn nghỉ thai sản chính thức (Mutterschutzfrist theo §3 MuSchG) bắt đầu 6 tuần trước ngày dự sinh (6 Wochen vor dem errechneten Entbindungstermin) và kéo dài đến hết 8 tuần sau khi sinh (8 Wochen nach der Entbindung; được kéo dài lên 12 tuần nếu sinh non trước 37 tuần, sinh đôi/đa thai hoặc trẻ sơ sinh được chẩn đoán khuyết tật trong 8 tuần đầu). Đặc biệt, nếu em bé chào đời sớm hơn ngày dự sinh, số ngày chưa nghỉ hết của 6 tuần trước sinh sẽ được cộng dồn vào sau sinh để tổng thời gian nghỉ Mutterschutz luôn đủ tối thiểu 14 tuần. Trong suốt 14 đến 18 tuần này, thu nhập của người mẹ không hề bị giảm sút: Quỹ bảo hiểm y tế công lập (Gesetzliche Krankenkasse — như AOK, TK, Barmer, DAK) chi trả khoản Trợ cấp thai sản (Mutterschaftsgeld theo §19 MuSchG) tối đa 13 EUR/ngày (tương đương khoảng 390 EUR/tháng), và doanh nghiệp có nghĩa vụ pháp lý bù toàn bộ phần chênh lệch còn lại (Arbeitgeberzuschuss theo §20 MuSchG) để người mẹ nhận về đúng 100% mức lương Netto trung bình của 3 tháng dương lịch liền trước kỳ nghỉ.
- Lá chắn cấm sa thải tuyệt đối (§17 MuSchG — Kündigungsverbot): Người sử dụng lao động bị pháp luật cấm đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng đào tạo nghề với phụ nữ từ lúc bắt đầu mang thai cho đến hết 4 tháng sau khi sinh (hoặc sau khi sẩy thai từ tuần thứ 12 trở đi). Quy định này bảo vệ người mẹ ngay cả khi đang trong giai đoạn thử việc 6 tháng (Probezeit); nếu trót nhận thư chấm dứt hợp đồng trước khi biết mình mang thai, bạn có thời hạn 2 tuần kể từ ngày nhận thư để thông báo tình trạng thai kỳ cho công ty nhằm vô hiệu hóa quyết định sa thải.
- Quyền lợi của du học sinh nghề §16a AufenthG khi mang thai: Trường nghề và doanh nghiệp đào tạo không được phép hủy hợp đồng học nghề vì lý do mang thai. Sau kỳ nghỉ thai sản và nghỉ chăm con, học viên có quyền nộp đơn xin kéo dài thời gian đào tạo nghề tương ứng theo §21 Abs. 3 BBiG và Sở Ngoại kiều sẽ gia hạn thẻ cư trú §16a để bạn hoàn tất kỳ thi tốt nghiệp IHK/HWK.
- Miễn trừ giờ làm khi đi khám thai định kỳ (§7 MuSchG): Nếu lịch khám thai bắt buộc tại phòng khám sản khoa (Vorsorgeuntersuchung) chỉ có thể sắp xếp trong giờ hành chính, doanh nghiệp phải giải phóng thời gian làm việc cho bạn mà không được trừ lương hay bắt làm bù giờ.
