Trụ cột kinh nghiệm § 6 BeschV: xác nhận ZAB Auskunft và sàn lương 45% BBG

Điểm cốt lõi cần hiểu đúng là § 6 BeschV không xóa bỏ hoàn toàn yêu cầu bằng cấp. Ngoại trừ nhóm chuyên gia công nghệ thông tin (IT-Spezialisten theo § 6 Abs. 2 BeschV không bắt buộc bằng chính quy nếu đủ kinh nghiệm), mọi ứng viên thuộc các khối kỹ thuật, cơ điện, vận hành, thương mại hay chuỗi cung ứng theo § 6 Abs. 1 vẫn phải chứng minh bằng nghề tối thiểu 2 năm hoặc bằng đại học được nhà nước Việt Nam công nhận hợp pháp.

Ngoài ra, điều kiện thứ hai mang tính bắt buộc tuyệt đối là tính chất ngành nghề: vị trí làm việc tại Đức phải thuộc nhóm ngành không quản chế (nicht reglementierte Berufe). Các nghề bắt buộc chứng chỉ hành nghề nhà nước như điều dưỡng (Pflegefachkraft), bác sĩ, dược sĩ, kỹ sư xây dựng ký kết cấu hay giáo viên mầm non không thể đi theo § 6 BeschV để né bước Anerkennung, mà vẫn phải hoàn tất quy trình công nhận nghề nghiệp chuyên ngành hoặc đi theo diện đối tác công nhận § 16d Abs. 3.

Với DAB, ZAB không so sánh chi tiết từng tín chỉ của bằng Việt Nam với chương trình đào tạo tại Đức. Thay vào đó, chuyên viên ZAB kiểm tra tính hợp pháp của cơ sở giáo dục nghề nghiệp hoặc đại học tại Việt Nam, xác nhận văn bằng là bằng chính quy được Bộ Giáo dục và Đào tạo hoặc Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (hệ thống giáo dục nghề nghiệp) cấp phép chính thức, và thời lượng đào tạo tiêu chuẩn đạt tối thiểu 2 năm trở lên.

Trên thực tế, hồ sơ xin DAB đòi hỏi bản sao rõ nét bằng tốt nghiệp, bảng điểm toàn khóa, bản dịch thuật công chứng chuẩn sang tiếng Đức hoặc tiếng Anh theo hướng dẫn cổng điện tử ZAB và chứng minh thời gian đào tạo chuẩn. Với các bằng cao đẳng nghề cũ hoặc trường đã đổi tên sáp nhập, việc đính kèm tài liệu giải trình lịch sử đổi tên trường giúp tránh việc ZAB treo hồ sơ yêu cầu xác minh bổ sung.

Lưu ý quan trọng khi kiểm tra điều kiện: trường đại học của ứng viên đôi khi đã có trạng thái H+ trên Anabin nhưng chuyên ngành chưa khớp, hoặc trường cao đẳng nghề không xuất hiện trên Anabin (vốn chỉ tập trung vào bậc đại học). Khi đó, DAB từ ZAB chính là chứng từ thay thế chuẩn để nộp cho Đại sứ quán Đức hoặc Tổng Lãnh sự quán Đức.

Chính vì ngưỡng sàn lương cập nhật theo từng năm dương lịch, doanh nghiệp tuyển dụng tại Đức bắt buộc phải đối chiếu trực tiếp bảng ngưỡng mới nhất do BMI (Bộ Nội vụ Liên bang) hoặc BA công bố cho năm nộp đơn, đồng thời bảo đảm hợp đồng lao động phản ánh đúng mức lương cố định (không tính thưởng bấp bênh chưa chắc chắn) và số giờ làm việc tiêu chuẩn. Một ngoại lệ đáng chú ý thuộc về quy định bảo vệ lao động từ 45 tuổi trở lên hoặc nhóm thỏa ước tập thể (Tarifvertrag): nếu doanh nghiệp áp dụng đầy đủ thang lương thỏa ước tập thể được công nhận (Tarifbindung), ngưỡng lương 45% BBG có thể được miễn áp dụng theo khoản ngoại lệ của § 6 BeschV, nhưng vẫn chịu sự kiểm tra lương tương xứng địa phương.

Về trụ cột 2 năm kinh nghiệm chuyên môn (Berufserfahrung): ứng viên phải chứng minh tổng thời gian làm việc thực tế đủ 24 tháng trong vòng 5 năm liền kề trước ngày nộp thị thực, và vị trí đã làm phải mang tính chất chuyên môn có trình độ (qualifizierte Beschäftigung), không tính thời gian thực tập ngắn hạn hoặc lao động phổ thông trái ngành. Hồ sơ chứng minh tại Việt Nam thường cần kết hợp hợp đồng lao động, quyết định bổ nhiệm hoặc thư xác nhận công việc chi tiết mô tả đầu việc kỹ thuật (Arbeitszeugnis / Reference Letter), cùng sổ bảo hiểm xã hội (BHXH) hoặc bảng kê quá trình đóng BHXH trên VssID đã dịch công chứng.

Đặc biệt lưu ý với nhánh chuyên gia CNTT (§ 6 Abs. 2 BeschV): người làm lập trình, hệ thống, dữ liệu hoặc an ninh mạng có thể đi diện này ngay cả khi không có bằng cao đẳng hay đại học chính quy, miễn chứng minh đủ 2 năm kinh nghiệm CNTT trong 5 năm gần nhất và mức lương tại Đức đạt chuẩn quy định cho nhóm chuyên gia CNTT (hoặc đáp ứng ngưỡng Thẻ Xanh EU IT chuyên biệt theo § 18g Abs. 2 nếu lương cao hơn).

Ngoài ra, nếu ứng viên có bằng đại học Anabin H+ khớp chuyên ngành và nhận mức lương đạt ngưỡng Thẻ Xanh EU (thường tương đương 50% BBG cho ngành thường hoặc 45,3% BBG cho nhóm ngành thiếu hụt như kỹ sư, IT, toán học, khoa học tự nhiên), nộp thẳng Thẻ Xanh § 18g có lợi thế vượt trội về quyền định cư nhanh (27 tháng với tiếng Đức A1, hoặc 21 tháng với tiếng Đức B1) và quyền bảo lãnh gia đình không cần điều kiện tiếng Đức A1 của vợ/chồng.

Về ranh giới tư vấn: Công ty Cổ phần Tư vấn Du học DMF Vietnam (trụ sở duy nhất tại A11 KDC Quang Vinh, phường Trấn Biên, Biên Hòa, Đồng Nai) hỗ trợ đào tạo tiếng Đức, định hướng hồ sơ du học – lao động có tay nghề và kết nối doanh nghiệp qua kênh DMF Talents; DMF Vietnam không hành nghề tư vấn pháp lý theo luật RDG hay tư vấn thuế theo luật StBerG tại Đức, và hiện chưa thành lập pháp nhân GmbH riêng tại Đức. Mọi quyết định về hợp đồng lao động, xếp bậc lương hay chiến lược thị thực cụ thể đều phải được doanh nghiệp sử dụng lao động tại Đức xác nhận với Sở Lao động (BA) và Sở Ngoại kiều (Ausländerbehörde) hoặc luật sư sở tại khi cần.