Thường trú EU (§ 9a AufenthG) khác gì Thường trú Đức § 18c & bẫy vắng mặt 6 tháng theo § 51 AufenthG

Ưu thế lớn nhất của § 18c AufenthG nằm ở tốc độ cấp xét sớm nhờ Luật Cải cách Nhập cư Tay nghề (FEG): người giữ thẻ lao động chuyên môn § 18a, § 18b hoặc § 18d đủ điều kiện xin Niederlassungserlaubnis sau 36 tháng giữ thẻ và đóng bảo hiểm hưu trí DRV (hoặc chỉ cần 24 tháng nếu đã tốt nghiệp chương trình đào tạo nghề hoặc đại học tại Đức). Đối với người giữ Thẻ Xanh EU § 18g (§ 18c Abs. 2 AufenthG), mốc thời gian rút ngắn còn 27 tháng với trình độ tiếng Đức cơ bản A1, và xuống chỉ còn 21 tháng nếu chứng minh được trình độ tiếng Đức B1 trở lên!

Ngược lại, để đủ điều kiện xin § 9a Erlaubnis zum Daueraufenthalt-EU, ứng viên bắt buộc phải cư trú hợp pháp tại Đức liên tục tối thiểu 5 năm (trong đó thời gian học tập trước đây theo § 16b thường chỉ được tính một nửa), chứng minh có tối thiểu 60 tháng đóng bảo hiểm hưu trí (hoặc bảo đảm thu nhập hưu trí tương đương), tiếng Đức B1 và hiểu biết cơ bản về trật tự pháp luật xã hội Đức (thường qua bài thi Leben in Deutschland). Bù lại, § 9a là tấm thẻ được bảo hộ ở cấp độ Chỉ thị Liên minh châu Âu (2003/109/EG).

Sự ưu việt của thẻ § 9a Daueraufenthalt-EU thể hiện ở chỗ: khi bạn nhận được một đề nghị việc làm, tự kinh doanh hoặc lý do sinh sống hợp pháp tại một nước thành viên EU khác (áp dụng Chỉ thị 2003/109/EG, ngoại trừ các quy chế riêng của Ireland và Đan Mạch), bạn có quyền di chuyển trực tiếp sang nước đó và nộp hồ sơ xin giấy phép cư trú dài hạn ngay tại sở di trú nước đến mà không phải bay quay về Đại sứ quán ở Việt Nam xin thị thực nhập cảnh lại từ đầu, đồng thời thường được ưu tiên miễn trừ một số rào cản thị trường lao động ban đầu tùy quốc gia tiếp nhận.

Cũng cần cập nhật thêm cơ chế mới rất thuận tiện cho người đang giữ Thẻ Xanh EU: theo cải cách đồng bộ hóa Chỉ thị Thẻ Xanh EU mới (chuyển hóa tại §§ 18g, 18h, 18i AufenthG bên phía Đức), người giữ Thẻ Xanh EU do một nước thành viên cấp được quyền thực hiện công tác ngắn hạn tới 90 ngày tại nước EU khác mà không cần giấy phép lao động riêng, và sau 12 tháng giữ Thẻ Xanh EU ở nước đầu tiên (hoặc 6 tháng ở các lần chuyển sau) được quyền sang nước EU thứ hai nộp đơn xin Thẻ Xanh EU mới thuận tiện hơn.

Cụ thể, § 51 Abs. 1 quy định hai cái bẫy chết người song song. Bẫy thứ nhất tại Nr. 6: rời khỏi Đức vì một lý do bản chất không phải tạm thời (ví dụ bán hết tài sản, chấm dứt hợp đồng lao động, làm thủ tục Abmeldung chuyển hẳn về Việt Nam hay sang nước khác) — khi đó thẻ hết hiệu lực NGAY TẠI GIÂY PHÚT BƯỚC LÊN MÁY BAY RỜI ĐỨC chứ không cần đợi đến 6 tháng! Bẫy thứ hai tại Nr. 7: rời khỏi Đức và không nhập cảnh trở lại trong vòng 6 tháng mà không có văn bản cho phép gia hạn thời hạn quay lại của Ausländerbehörde cấp TRƯỚC KHI hết hạn.

Rất nhiều trường hợp bay về Việt Nam 5 tháng 20 ngày rồi quay lại Đức đúng vài ngày rồi lại bay về tiếp cũng bị Sở Ngoại kiều và Cảnh sát Biên phòng (Bundespolizei) xét vào lỗi Nr. 6 ("rời đi không mang tính tạm thời, chỉ nhập cảnh chớp nhoáng để lách luật giữ thẻ"). Khi bị tuyên mất hiệu lực thẻ theo § 51, toàn bộ lịch sử cư trú 3–5 năm tích lũy coi như quay về con số không và bạn không thể bay trở lại Đức nếu không xin thị thực mới từ Việt Nam.

Thứ nhất là quy định tại § 51 Abs. 2 Satz 1 AufenthG: thẻ định cư Niederlassungserlaubnis của một người nước ngoài đã cư trú hợp pháp tại lãnh thổ liên bang Đức từ 15 năm trở lên SẼ KHÔNG tự động hết hiệu lực vì vắng mặt, với điều kiện tiên quyết là khả năng tự bảo đảm cuộc sống (Lebensunterhalt gesichert — không phụ thuộc trợ cấp xã hội nhà nước) và không có lý do trục xuất. Trước khi rời Đức dài ngày theo quy chế 15 năm này, người lao động nên xin Sở Ngoại kiều cấp sẵn một tờ giấy chứng nhận giữ hiệu lực (§ 51 Abs. 2 Satz 3 AufenthG) để trình hãng hàng không và cảnh sát cửa khẩu khi bay quay lại sau vài năm.

Thứ hai là cơ chế rộng rãi vượt trội của § 9a Daueraufenthalt-EU được quy định tại § 51 Abs. 9 AufenthG: thẻ § 9a chỉ mất hiệu lực khi người giữ thẻ vắng mặt bên ngoài lãnh thổ Liên minh châu Âu (hoặc các nước áp dụng Chỉ thị) liên tục 12 tháng (tăng lên 24 tháng nếu trước đây từng có giai đoạn giữ Thẻ Xanh EU hoặc là thành viên gia đình đi kèm), hoặc sống ngoài nước Đức nhưng trong các nước thành viên EU khác quá 6 năm liên tục mà chưa đổi thẻ sang nước kia. Ngoài ra, cả thẻ § 18c lẫn thẻ thường trú của vợ/chồng đi kèm vẫn giữ giá trị ngoại lệ 15 năm hoặc bảo toàn nếu phối ngẫu là công dân Đức (§ 51 Abs. 2 Satz 2) miễn vẫn duy trì hôn nhân hợp lệ.