Bảng kiểm hành lý xuất cảnh đi Đức lần đầu: Hồ sơ bản gốc bắt buộc xách tay (Handgepäck), danh mục cấm của Hải quan Đức (Zoll) và 4 bước nhập cảnh sân bay

1. Tại sao toàn bộ hồ sơ bản gốc bắt buộc phải nằm trong balo xách tay (Handgepäck) mà tuyệt đối không được cất vào vali ký gửi?

Rất nhiều bạn bay quốc tế lần đầu có thói quen chỉ cầm đúng cuốn hộ chiếu và vé máy bay trên tay, còn lại toàn bộ Hợp đồng học nghề, Thư mời nhập học (Zulassung), Bảo hiểm y tế và Hợp đồng thuê nhà đều xếp gọn dưới đáy vali ký gửi cho "đỡ nặng vai". Khi máy bay hạ cánh xuống Frankfurt hay München sau hơn 12 tiếng bay, bạn bước thẳng vào khu vực Kiểm soát Biên giới (Passkontrolle / Non-EU Citizens) — lúc này vali ký gửi của bạn vẫn đang nằm dưới hầm hàng máy bay!

Sĩ quan Bundespolizei hoàn toàn có quyền đặt câu hỏi bằng tiếng Đức (hoặc tiếng Anh đối với chương trình quốc tế) về mục đích nhập cảnh và yêu cầu xuất trình tại chỗ chứng từ chứng minh đi kèm thị thực loại D: "Wo werden Sie wohnen? Zeigen Sie mir bitte Ihren Ausbildungsvertrag / Zulassungsbescheid und Ihre Krankenversicherung." Nếu không lấy ra được ngay, bạn sẽ bị mời vào phòng chờ phụ để xác minh rất mất thời gian và có thể lỡ chuyến tàu ICE hoặc chuyến bay nối chuyến nội địa.

Ngoài bộ hồ sơ xuất trình ở sân bay, trong bìa hồ sơ xách tay cũng cần cất luôn các giấy tờ dân sự gốc khó làm lại từ xa như: bằng tốt nghiệp THPT/Đại học bản gốc, bảng điểm gốc, học bạ gốc, giấy khai sinh bản sao trích lục kèm bản dịch tuyên thệ/hợp pháp hóa lãnh sự (phục vụ đăng ký hộ tịch/Anmeldung tại một số thành phố) và 8–10 ảnh thẻ chuẩn sinh trắc học 35×45 mm để làm thẻ cư trú eAT, thẻ sinh viên hoặc thẻ bảo hiểm.

• Nguyên tắc sao lưu 3 lớp: (1) Bản gốc trong bìa cứng chống nước ở balo xách tay; (2) Một bộ photo đen trắng kẹp ở ngăn riêng trong vali ký gửi; (3) Toàn bộ file PDF scan màu đặt tên rõ ràng lưu trên điện thoại (chế độ xem ngoại tuyến Offline) và đám mây.

2. Hải quan Đức (Zoll) cấm mang những loại thực phẩm nào từ Việt Nam và quy định về thuốc cá nhân, tiền mặt 10.000 EUR ra sao?

Tâm lý thương con của các bậc phụ huynh Việt Nam thường muốn gói ghém chà bông (ruốc heo/gà), khô bò, khô gà lá chanh, lạp xưởng, chả lụa, xúc xích hay bánh trung thu nhân thập cẩm lạp xưởng để con ăn tuần đầu đỡ nhớ nhà. Tuy nhiên, theo Quy định kiểm dịch động thực vật của Liên minh Châu Âu và Tổng cục Hải quan Đức (Zoll), hành khách bay từ quốc gia ngoài EU (Drittländer như Việt Nam) bị cấm tuyệt đối mang thịt, sản phẩm từ thịt, sữa và sản phẩm từ sữa vào lãnh thổ EU nhằm ngăn ngừa dịch tả heo châu Phi và cúm gia cầm.

Tại khu vực lấy hành lý sân bay Frankfurt và München, lực lượng Zoll sử dụng máy soi X-quang chuyên dụng và chó nghiệp vụ kiểm tra ngẫu nhiên rất thường xuyên ngay ở lối ra cổng Xanh (Grüner Ausgang — Nothing to declare). Kể cả gói mì ăn liền bên trong có gói súp thịt thật (Fleischextrakt/thịt hầm dạng túi sốt), xúc xích ăn liền hay chà bông ép chân không đều bị tịch thu tiêu hủy tại chỗ, người mang còn phải trả phí tiêu hủy tính theo kg và có thể bị phạt hành chính hàng trăm Euro. Thay vào đó, tại hầu hết các thành phố Đức hiện nay đều có siêu thị châu Á (Asiamarkt) bán đầy đủ gạo thơm, nước mắm, phở khô, bún khô, gia vị Việt Nam hoàn toàn hợp pháp.

Về thuốc cá nhân và tiền mặt: Bạn chỉ được mang lượng thuốc thông thường đủ dùng cho nhu cầu cá nhân (thường tối đa tương đương khoảng 3 tháng sử dụng như thuốc cảm hạ sốt thông thường, men tiêu hóa, dầu gió nhỏ), giữ nguyên hộp vỉ gốc có nhãn thành phần; nếu là thuốc kê đơn điều trị bệnh nền chuyên biệt, bắt buộc phải có đơn bác sĩ dịch tiếng Anh/Đức xác nhận liều dùng (tuyệt đối không cầm hộ kiện thuốc hay gói hàng của người lạ ở sân bay!). Về tiền mặt và công cụ thanh toán không ghi danh, tổng giá trị dưới 10.000 EUR được đi cổng Xanh; nếu mang từ 10.000 EUR trở lên (gồm cả EUR, USD, VND, vàng miếng...), luật bắt buộc phải chủ động khai báo bằng văn bản tại cổng Đỏ của Hải quan Zoll.

3. Bốn bước di chuyển ngay khi máy bay hạ cánh xuống sân bay Đức để về tới thành phố học tập an toàn là gì?

Để không bị choáng ngợp giữa sân bay trung chuyển khổng lồ như Frankfurt am Main (Terminal 1 & Terminal 2), học viên nên nắm sẵn kịch bản 4 bước theo thứ tự di chuyển:

Bước 1: Đi theo biển chỉ dẫn Ankunft / Arrivals / Baggage Claim (Ausgang) tới quầy Passkontrolle (All Passports), mỉm cười chào "Guten Tag!" và xuất trình hộ chiếu cùng túi hồ sơ gốc khi sĩ quan yêu cầu. Bước 2: Kiểm tra màn hình điện tử theo số hiệu chuyến bay để nhận đủ số kiện hành lý ký gửi, kiểm tra dây kéo/bánh xe vali ngay tại băng chuyền rồi đi qua cửa kiểm soát Hải quan (Grüner Ausgang nếu không có hàng phải khai báo).

Bước 3: Kết nối ngay Wi-Fi miễn phí của sân bay (Frankfurt Airport Free Wi-Fi hoặc bật gói eSIM chuyển vùng ngắn ngày đã cài sẵn từ Việt Nam) để nhắn tin báo đã hạ cánh an toàn cho bố mẹ và người đón / chủ nhà bên Đức (Vermieter / Hausmeister). Bước 4: Nếu đi tiếp bằng tàu hỏa Deutsche Bahn, chú ý phân biệt rõ Fernbahnhof (ga tàu cao tốc đường dài ICE/IC) và Regionalbahnhof (ga tàu vùng RE/RB/S-Bahn). Đặc biệt nếu vé máy bay của bạn có kèm mã tàu Rail&Fly (Zug zum Flug), hãy kích hoạt lấy vé tàu đúng hướng dẫn trên trang check-in trước giờ lên tàu và mang theo từ 200–500 EUR tiền mặt lẻ (tờ 10, 20, 50 EUR — tránh cầm toàn tờ 200 hoặc 500 EUR rất khó tiêu tại quầy bánh và máy bán vé tự động).