1. Lịch học theo tuần (Teilzeitunterricht) và học tập trung theo đợt (Blockunterricht) tại Berufsschule vận hành ra sao, và ngày đi học có phải quay lại công ty làm việc không (§15 BBiG)?
Khi ký hợp đồng đào tạo nghề kép (Ausbildungsvertrag) theo Điều 16a Luật Cư trú (§16a AufenthG), du học sinh Việt Nam đồng thời mang hai tư cách pháp lý: vừa là nhân sự học nghề (Auszubildende / Azubi) tại doanh nghiệp đào tạo (Ausbildungsbetrieb — chiếm khoảng 70% tổng thời gian), vừa là học sinh chính quy tại trường nghề công lập của tiểu bang (Berufsschule — chiếm khoảng 30% thời lượng). Toàn bộ học phí tại trường nghề công lập thuộc khối ngành công thương và thủ công nghiệp (IHK/HWK) do ngân sách bang đài thọ. Doanh nghiệp có nghĩa vụ pháp lý đăng ký tên bạn vào trường nghề phụ trách khu vực (Sprengelpflicht) ngay trước ngày khai giảng.
Tùy theo đặc thù ngành nghề và quy mô phân bổ trường chuyên ngành của từng bang, lịch học lý thuyết tại Berufsschule được tổ chức theo một trong hai mô hình chính. Mô hình thứ nhất là Học bán thời gian theo tuần (Teilzeitunterricht): mỗi tuần học viên đến trường nghề cố định từ 1 đến 2 ngày (thường khoảng 8 đến 12 tiết học/tuần), các ngày còn lại trong tuần làm việc thực tế tại công ty. Mô hình thứ hai là Học tập trung theo đợt (Blockunterricht): học viên làm việc toàn thời gian liên tục tại doanh nghiệp từ 4 đến 8 tuần, sau đó chuyển sang học lý thuyết toàn thời gian tại trường nghề liên tục từ 2 đến 4 tuần (Block). Với các ngành kỹ thuật chuyên sâu hoặc nghề đặc thù có ít trường đào tạo trong bang (chẳng hạn cơ điện lạnh, chế biến thực phẩm, hàng không, đường sắt), trường nghề có thể nằm ở một thành phố khác; khi đi học Blockunterricht xa nơi ở, học viên thường được bố trí ở ký túc xá nội trú dành cho học sinh trường nghề (Berufsschulinternat / Wohnheim) với sự hỗ trợ chi phí đi lại và lưu trú từ doanh nghiệp hoặc theo thỏa ước ngành.
Một quyền lợi pháp lý cực kỳ quan trọng mà mọi du học sinh Việt Nam cần nắm vững nằm ở Điều 15 Luật Đào tạo nghề Liên bang Đức (§15 BBiG — Freistellung) kết hợp Điều 9 Luật Bảo vệ Lao động Trẻ (§9 JArbSchG): doanh nghiệp bắt buộc phải giải phóng học viên khỏi công việc để đi học trường nghề và đi thi mà không được phép khấu trừ bất kỳ khoản tiền nào trong phụ cấp học nghề hàng tháng (Ausbildungsvergütung). Cụ thể đối với học viên đã thành niên từ 18 tuổi trở lên: (a) Một ngày đi học tại Berufsschule có hơn 5 tiết học (mỗi tiết tiêu chuẩn 45 phút, tức tổng từ 6 tiết trở lên) được pháp luật tính tương đương một ngày làm việc trọn vẹn 8 giờ — doanh nghiệp bị cấm yêu cầu học viên quay lại công ty làm thêm ca chiều hoặc ca tối trong tuần đó (tối đa áp dụng cho 1 ngày/tuần như vậy); (b) Trong các tuần học tập trung Blockunterricht có lịch học từ 25 tiết (mỗi tiết 45 phút) phân bổ trên tối thiểu 5 ngày trong tuần, học viên được miễn hoàn toàn việc quay lại công ty suốt tuần lễ đó; và (c) Ngay cả ở ngày học ngắn có từ 5 tiết trở xuống, tổng thời gian ngồi học trên lớp cộng với thời gian nghỉ giải lao tại trường và thời gian di chuyển từ trường về công ty đều phải được tính trừ trực tiếp vào số giờ làm việc trong ngày.
- Quyền nghỉ ôn thi có hưởng lương ngay trước ngày thi viết tốt nghiệp (§15 Abs. 1 Satz 2 Nr. 5 BBiG): Doanh nghiệp bắt buộc phải cho học viên nghỉ làm việc có hưởng nguyên phụ cấp trọn vẹn 1 ngày làm việc liền kề trước ngày diễn ra kỳ thi viết tốt nghiệp chính thức (Abschlussprüfung) để học viên giữ tinh thần tỉnh táo nhất.
- Nghĩa vụ chuyên cần nghiêm ngặt tại Berufsschule: Thời gian học trên trường chính là giờ làm việc được doanh nghiệp trả lương. Nếu bạn tự ý nghỉ học không phép (unentschuldigtes Fehlen) hoặc đi muộn tại trường nghề, giáo viên chủ nhiệm sẽ thông báo trực tiếp cho công ty đào tạo; hành vi trốn học trường nghề có thể dẫn tới thư cảnh cáo hợp đồng (Abmahnung) và bị trừ lương giờ vắng mặt.
- Quy trình báo ốm đúng chuẩn khi đang trong tuần học trường nghề: Nếu bị ốm vào ngày có lịch học Berufsschule, bạn phải gọi điện hoặc gửi email báo cáo cho cả hai nơi (văn phòng nhân sự công ty đào tạo VÀ thư ký trường nghề/giáo viên chủ nhiệm) trước giờ vào tiết 1, đồng thời nộp giấy xác nhận nghỉ ốm của bác sĩ (Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung — AU) theo đúng thời hạn quy định trong hợp đồng.
